Chào mừng đến với cổng thông tin điện tử CỤC VĂN HÓA CƠ SỞ
Tìm kiếm thông tin
Liên kết website
Thống kê truy cập
  • Online: 5
  • Visited: 6123931

Ruộng bậc thang Mù Cang Chải - Một danh thắng quốc gia

Trên 500 ha diện tích ruộng bậc thang trên vùng núi cao thuộc 3 xã La Pán Tẩn, Chế Cu Nha, Dế Xu Phình của huyện Mù Cang Chải, tỉnh Yên Bái vừa được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch ra quyết định công nhận là danh lam thắng cảnh quốc gia.
            Trên 500 ha diện tích ruộng bậc thang trên vùng núi cao thuộc 3 xã La Pán Tẩn, Chế Cu Nha, Dế Xu Phình của huyện Mù Cang Chải, tỉnh Yên Bái vừa được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch ra quyết định công nhận là danh lam thắng cảnh quốc gia.

Do tập quán ngụ cư, đồng bào Mông thường cư trú ở những triền núi cao. Đối với họ, việc cải tạo, chế ngự và tiến tới làm chủ thiên nhiên và môi trường sống là cả một quá trình lâu dài và gian khổ. Trong quá trình sinh tồn đó,, việc khai khẩn ruộng bậc thang là một quá trình dài va cũng là những trắc nghiệm thấm đẫm mồ hôi công sức, nơi kết tinh kinh nghiệm và tri thức về trồng lúa nước của đồng bào. Bắt đầu từ quan điểm của đồng bào nơi nào có thể chọn làm ruộng tốt: phải là nơi có nguồn nước thuận lợi, có độ dốc vừa phải, có mặt bằng, ít sỏi đá, cỏ mọc dày và tốt. Trên cơ sở đó, đồng bào chọn làm ruộng và tiến hành xác lập chủ quyền canh tác bằng cách: chống cột đá cao chừng 1 mét hoặc chặt một số cây gỗ lớn trên mặt đất đó làm dấu xác nhận mảnh đất đã có chủ. Chờ thời tiết thuận lợi, chủ nhân bắt đầu công việc khai khẩn. Thường họ tiến hành làm ruộng vào mùa xuân để chờ mưa xuống, có thể tháo nước vào ruộng là cấy được ngay. Trong công việc khai khẩn đó, việc tạo mặt bằng cho ruộng là khó khăn nhất bởi độ dốc thường rất cao. Nếu có độ dốc từ trên 30 độ là ruộng bậc thang cao. Nếu dưới mặt bằng rộng trên một mét và thường ngoằn nghèo, cái sau bám cái trước, nằm ôm nhau thoai thoải từ trên xuống nom rất đẹp mắt. Làm bờ cho ruộng cũng là cả một quá trình công phu làm sao để giữ được nước và điều hòa từ ruộng trên xuống ruộng dưới. Làm ruộng xong rồi, để mong cho mưa thuận gió hòa, mùa màng tươi tốt, đồng bào Mông thường tiến hành nghi lễ cầu mưa. Nghi lễ này thường được tổ chức vào dịp đầu tháng 4 âm lịch dưới sự chủ trì của người đầu bản (giống như trưởng bản). Chính những nghi thức tín ngưỡng gắn với việc khai khẩn ruộng nương này đã làm nên nét văn hóa khá đặc trưng của người Mông. Sau khi gặt hái xong, vào khoảng tháng 10 âm lịch, đồng bào lại tổ chức lễ mừng cơm mới vừa mời tổ tiên về ăn cơm mới, mừng vui với con cháu, vừa thể hiện sự thành kính với gia chủ với hồn của ruộng, của lúa. Đồng bào quan niệm khi gặp phải rủi ro trong quá trình khai khẩn ruộng thì tức là cái hồn của mình đã ra đi, cần phải có thầy cúng mời hồn trở về. Phải mất hàng trăm năm khai khẩn, cải tạo và tu bổ như thế, đồng bào Mông mới cống hiến cho chúng ta được một bức tranh lộng lẫy sơn thủy hữu tình giữa thiên nhiên, khiến chúng ta phải trầm trồ ngưỡng mộ. Họ chính là những họa sỹ tài hoa và bền bỉ làm nên kiệt tác “Ruộng bậc thang”! Bức tranh này thay đổi theo từng mùa, nhưng đẹp nhất, quyến rũ nhất là vào mùa lúa chín vàng. Những thửa ruộng bậc thang khi đó giống như những dải sang vàng chạy xô bên sườn núi xanh tạo nên vẻ đẹp kỳ vĩ và lãng mạn giữa miền sơn cước. Vẻ đẹp ấy đã khiến trái tim của bao du khách, thi nhân và nghệ sỹ nhiếp ảnh phải ngơ ngẩn giờ đã được Nhà nước chính thức công nhận là danh thắng quốc gia!

Tin vui đến với người dân huyện Mù Cang Chải khiến họ rất tự hào về quê hương, nhất là với đồng bào dân tộc Mông, chủ nhân của những thửa ruộng bậc thang đó. Ông Giàng Chứ Ly, Chủ tịch UBND xã La Pán Tẩn, một trong 3 xã có nhiều ruộng bậc thang tâm sự: Nhân dân chúng tôi rất tự hào, phấn khởi đón nhận tin vui này. Công sức lao động bền bỉ, kiên trì bám đất, bám làng của người Mông hàng trăm năm nay giờ được nhà nước công nhận là danh thắng cấp quốc gia. Điều đó rất tự hào với đồng bào. Xã chúng tôi, tuy còn nhiều khó khăn, đời sống của nhân dân còn nghèo, lại xa đường giao thông nhưng đây là nơi đẹp nhất, nhiều ruộng bậc thang nhất của huyện Mù Cang Chải, chúng tôi sẽ tuyên truyền cho bà con hiểu được niềm vinh dự và cũng là trách nhiệm hết sức to lớn này. Phải tập trung sản xuất tốt hơn trên những thửa ruộng bậc thang đó, đồng thời giữ gìn phát huy bản sắc văn hóa dân tộc để xứng đáng là danh thắng quốc gia. Niềm vui và sự tin tưởng đó của ông Chủ tịch xã hẳn sẽ được bà con quê ông đồng tình ủng hộ. Hiện nay tỉnh Yên Bái và huyện Mù Cang Chải đã có kế hoạch chỉ đạo và tổ chức giúp đỡ, tạo mọi điều kiện thuận lợi để phát triển huyện Mù Cang Chải trở thành điểm du lịch hấp dẫn của tỉnh Yên Bái. Trước mắt tập trung tu bổ lại những bờ ruộng bị sạt lở, bảo vệ nguồn nước, hướng dẫn và vận động đồng bào đưa giống lúa mới năng suất cao vào trồng. Ông Sùng A Vàng, Bí thư Huyện ủy huyện Mù Cang Chải cho biết: huyện đã có chủ trương gắn việc bảo tồn với nâng cao hiệu quả sản xuất, vừa bảo tồn và phát huy bản sắc văn hóa dân tộc để thu hút khách tham quan, du lịch trong và ngoài nước. Đó là hướng đi đúng đắn để kiệt tác “ruộng bậc thang” của Mù Cang Chải sẽ được du khách trong và ngoài nước đến chiêm ngưỡng và thưởng ngoạn.

Dương Thuần (Chi hội VHNT thiểu số Hà Nội)
 
← Trở lại | ↑ Top    
Tranh cổ động
Tạp chí
Music
Album ảnh
Thời tiết