Chào mừng đến với cổng thông tin điện tử CỤC VĂN HÓA CƠ SỞ
Tìm kiếm thông tin
Liên kết website
Thống kê truy cập
  • Online: 15
  • Visited: 6021411

Đám cưới ở chùa

Nơi nhiều đôi chọn tiến hành nghi thức cưới. Chùa Đình Quán (thôn Đình Quán, Phú Diễn, Từ Liêm, Hà Nội) là một di tích quốc gia đã được xếp hạng. Nằm cách đường 32 ( Hà Nội - Sơn Tây) gần 800m và cách Nhà Văn hoá huyện Từ Liêm 500m, ngôi chùa này có kiến trúc rất đẹp và không gian xanh bên trong làm khách thập phương liên tưởng tới một khu du lịch sinh thái nhỏ.


Ngoài các phòng chính, phía sau chùa còn có dãy phòng cho phật tử tu tập (ăn cơm do chùa nấu và nộp học phí tuỳ tâm). Cứ khoảng 2 tháng lạ có một khoá tu cho Phật tử (có khi cả mấy trăm người, có cả già trẻ, học sinh, sinh viên, lớp cao học…). Hôm chúng tôi đến dự đám cưới đôi bạn trẻ Thành - Hạnh (gia đình chú rể kinh doanh vật liệu xâu dựng cạnh đường 32, gia đình cô dâu có quầy hàng khô tại Cầu Diễn) vào tháng 3/2008, thấy nhà chùa còn tổ chức cho một đôi bạn trẻ nữa vừa tốt nghiệp đại học (nhà ở đường Âu Cơ, quận Ba Đình, Hà Nội).
Thầy Thích Đàm Nguyện (trụ trì chàu Đình Quán) cho biết trong mấy năm gần đây, chùa Đình Quán đã tổ chức hơn 10 hôn lễ cho các đôi tân lang tân nương. Tất cả họ đều đang sống hạnh phúc và vẫn thường xuyên lên chùa lễ Phật cầu an, hoặc mỗi tháng lên chùa ít nhất 1 lần để ôn lại những lời hứa (lời phát nguyện) với nhau trong hôn lễ, để tự điều chỉnh mình hướng tới cuộc sống tốt đẹp…
Sau đám cưới Thành - Hạnh, sư thầy Tịnh Thuỷ (một trong những “giám đốc điều hành ” của nhà chùa) cho biết trong tháng 10/2008 này, chùa sẽ tổ chức đám cưới cho đôi người nước ngoài vốn rất say mê văn hoá truyền thống của người Việt. Theo đặt hàng của họ thì đám cưới sẽ được tổ chức từ sáng đến trưa. Cũng trong tháng 10, có 1 đôi trong thôn Đình Quán và 2 đôi ở quận Hai Bà Trưng và Hoàng Mai đã đặt hàng nhà chùa tổ chức hôn lễ.
Chuẩn bị đám cưới hay những bức thư được phong kín.
Đôi bạn trẻ Thành - Hạnh cho biết, sau khi quyết định tổ chức hôn lễ cưới tại chùa Đình Quán, họ cùng gia đình đã lên chùa thỉnh xin ý kiến sư thầy trụ trì. Sau khi nhận được sự chấp thuận họ mới bắt tay vào công việc chuẩn bị cho sự kiện trọng đại của cuộc sống lứa đôi. Trước hôn lễ, đôi tân hôn phải lên chùa dự một khoá tu tập (khoảng 4 ngày, với thời khoá tu: sáng thức dậy lúc 4h30, tối đi ngủ lúc 9h30) để cùng nghe thầy tu giảng về đạo phu thê. Đồng thời, trong thời gian này, họ phải viết thư cho nhau, trong đó kể lại quá trình từ quen biết đến tìm hiểu nhau như thế nào.
Ngoài ra, đôi tân hôn có thể bày tỏ, viết nên những gì không thể nói bằng lời, cả những điều chưa hài lòng hoặc mong ước về nhau và ước vọng hạnh phúc trong cuộc sống tương lai. Những bức thư này sẽ được phong kín và tại buổi lễ thành hôn chúng sẽ được mở ra, được sư thầy đọc cho đôi tân hôn cùng nghe.
Phòng cưới và trang phục cưới.
Tại chùa Đình Quán, đám cưới của chú rể Thành và cô dâu Hạnh, cũng như nhiều đôi khác, diễn ra trong thời gian hơn 1 giờ và được tiến hành các nghi lễ tại phòng “ Thiền đường chuyển hoá” (tương tự như hội trường chính của cơ quan, công sở; đây cũng là nơi diễn ra các khoá tu tập, nơi sư thầy giảng kinh kệ và nơi chư tăng và phật tử hành lễ …). Bên ngoài phòng cưới, chúng tôi thấy bức tranh to treo lên bảng, trong đó vẽ một đôi trẻ tay trong tay với nét vẽ khá vui tươi, trẻ trung. Hai bên của đôi trẻ viết 2 câu: “hãy lên đường” và “thương yêu nhau”. Ngoài ra các khung kính to với các dòng chữ được lồng trang trọng bên trong như “ Mắt thương nhìn cuộc đời”, “Lắng nghe để hiểu nhìn lại để thương”…
Chúng tôi thấy phía trước bàn thờ Tam Bảo, chư tăng phật tử ngồi thành hai hàng ngay ngắn, và cùng tụng kinh niêm phật khi buổi lễ bắt đầu. Theo yêu cầu của ban tổ chức, chú rể Thành cùng cô dâu Hạnh và gia đình, bạn bè đôi bên mặc lễ phục áo dài, com lê tiến vào đứng cạnh nhau theo khoảng rộng chính giữa “hội trường” đối diện với điện Tam Bảo. Sau đó, mọi người chỉ nhau chỗ ngồi theo đúng quy tắc “nhà trai ngồi bên trái, nhà gái ngồi bên phải” (nam tả nữ hữu) và an toạ.
Tại hôn lễ của Thành – Hạnh, ngoài trang phục cô dâu chú rể với màu sắc tươi tắn, rực rỡ; bạn hữu của đôi trẻ vận trang phục thời trang, trẻ trung… thì chủ yếu là trang phục sắc y vàng rực của chư tằn phật tử. Và khác với đám cưới bên ngoài, trong suốt thời gian diễn ra đám cưới ở đây dù có micrô nhưng không có âm nhạc, cũng ít có tiếng cười đùa ồn ào mà chủ yếu là tiếng kinh vang lên đều đều. Tất cả khách khứa (mà nhiều người không phải là Phật tử) không ai bảo ai đều thực hiện nghi thức của hôn lễ rất trang nghiêm và thành kính.
“Lễ hằng thuận” - nghi thức cưới mang đậm bản sắc truyền thống.
Trong chùa, chư tăng không gọi đám cưới là “Lễ cưới hỏi” mà gọi là “Lễ hằng thuận”. Đặc biệt, trong buổi lễ này nhất thiết phải có sư trụ trì làm chủ lễ.
Nghi thức  “Lễ hằng thuận” (còn gọi là “Hộ niệm hôn lễ”) gồm 15 mục, trong đó đáng kể nhất đối với các lứa đôi là các nghi thức chính: “dâng hương”, “lạy bụt”, “khai thị”, “lạy nhau”, “trao nhẫn và nói lời ước nguyện”. Tuỳ vào nhu cầu tâm linh hay hoàn cảnh kinh tế, thời gian, mức độ tổ chức “hoàng tráng” hay gọn nhẹ… mà từng đôi tân lang tân nương có thể tiến hành đủ các mục hoặc có thể giảm bớt các nghi thức này. Chú rể Thành và cô dâu Hạnh hôm đó cũng thực hiện đủ các nghi thức chính dưới đây.
Trước hết là nghi thức “dâng hương”, nghi thức đầu tiên của buổi lễ. Chú rể Thành và cô dâu Hạnh được dẫn đến trước bàn thờ Tam Bảo đứng chắp tay làm lễ. Khi sư thầy trụ trì (tức vị chủ lễ) nâng hương lên và xuống kệ dâng hương thì cô dâu chú rể quỳ hai bên để nghe thầy chủ lễ dặn dò về đạo vợ chồng. Những dặn dò quy tắc, khuyên bảo ứng xử này rất gần gũi và cũng được xem là những chuẩn mực của đạo vợ chồng, dâu con; trong đó đôi vợ chồng mới phải yêu thương nhau ra sao, những điều gì chồng không làm được đối với vợ và ngược lại (như không có bạo lực, không ngoại tình, không nghiện ngập, không lười biếng, không lừa dối…), vợ chồng phải sống như thế nào để cuộc sống lứa đôi hạnh phúc đến đàu bạc răng long. Ngoài ra là những dặn dò về cách cô dâu đối xử với nhà chồng ra sao, làm thế nào để hoàn thành bổn phận dâu con, đối xử với các thành viên trong gia đình đôi bên sao để luôn “ trong ấm ngoài êm”…
Tiếp theo đôi ban trẻ thực hiện nghi thức “khai thị”. Sau khi sư thầy dặn dò: “Tất cả những hành động và phong độ sinh hoạt của mình trong hàng ngày không chỉ để nhằm mực đích thoả mãn những nhu cầu tinh thần và thể chất cho cá nhân mình, mà còn là để thực hiện ước vọng của dân tộc, của giống nòi và của dòng họ, và để chuẩn bị cho thế hệ con cháu kế tiếp” thì Chú rể Thành và cô dâu Hạnh quỳ lạy cha mẹ đôi bên. Sau đó, cô dâu chú rể đọc 5 lời phát nguyện và họ phải thề nguyền và làm theo. Sau mỗi lời phát nguyện, tiếng chuông chùa ngân nga vâng lên, được xem  như một sự chứng nhận cho những lời hứa chân thành của đôi tân lang tân nương.
Trong không khí mang đậm sự thành tâm đó, “ 5 lời phát nguyện sống đời sống lứa đôi” được Chú rể Thành và cô dâu Hạnh “xin tiếp nhận và hành trì” là:
1. Nguyện sống đời sống hành ngày sao cho xứng đáng với đạo đức của tổ tiên và giống nòi;
2.Nguyện xứng đáng với kỳ vọng mà tổ tiên và giống nòi đặt nơi cô dâu và chú rể;
3. Nguyện nương vào nhau, xây dựng cho nhau bằng tình thương, sự tin cậy, sự hiểu biết và lòng kiên nhẫn;
4. Nguyện thường tự nhắc nhở rằng sự trách móc, sự hờn giận và lý luận chỉ làm hao tổn hoà khí và không giải quyết được gì, mà chỉ có sự hiểu biết và lòng tin cậy mới bồi đắp được hạnh phúc và sự an lạc; 5- Nguyện trong đời sống hằng ngày dồn hết tâm lực và phương tiện để xây dựng cho thế hệ con cháu của đôi vợ chồng trẻ trong tương lai.
Sau đó là nghi thức “phu thê giao bái” (lạy nhau). Sau khi sư trụ trì đọc: “ Bây giờ đây là lúc hai người mới cưới quay mặt lại với nhau và lạy nhau 2 lạy để biểu lộ niềm cùng kính đối với nhau”, Chú rể Thành và cô dâu Hạnh chắp tay quay mặt vào nhau cung kính thực hiện nghi lễ.
Cuối cùng, đôi tân hôn tiến hành nghi thức “trao nhẫn và nói lời ước nguyện”. Ở phần đầu của nghi thức này, trước khi trao nhẫn cho cô dâu và chú rể, vị chủ lễ đọc một bài pháp ngắn, dặn dò đôi vợ chồng trẻ sống theo các quy tắc của chánh pháp và đạo lý, chuẩn mực ứng xử ở đời. Sau khi Chú rể Thành và cô dâu Hạnh quỳ lên, trao nhẫn cho nhau trong ánh mắt say đắm như cùng ước nguyện về trăm năm hạnh phúc, trước sự chứng giám của Tam Bảo thì họ cùng nhau nghe vị chủ lễ nói cho họ biết ý nghĩa của việc trao nhẫn cưới.
Sau phần trao nhẫn, Chú rể Thành và cô dâu Hạnh lần lượt trao cho nhau những lời ước nguyện. Chú rể Thành và cô dâu Hạnh hứa với nhau, với các vị chư tăng phật tử có mặt và gia đình đôi bên rằng họ luôn toàn tâm toàn ý yêu thương, chăm sóc nhau, yêu thương gia đình nhỏ của mình (khi có mâu thuẫn, cãi vã, “cơm không lành canh chẳng ngọt” thỉ chuyện to thành chuyện nhỏ, chuyện nhỏ thành không có gì…), cũng như luôn yêu thương, quan tâm đến gia đình đôi bên. Sau đó, gia đình nhà trai và nhà gái lần lượt hứa trước Tam Bảo và các vị chư tăng phật tử cùng giúp đôi bạn trẻ xây dựng hạnh phúc, đồng thời tạo mọi điều kiện để đôi trẻ hoàn thành vai trò làm vợ chồng cũng như làm tròn trách nhiệm dâu rể với song thân và họ hàng, gia đình đôi bên
Cỗ cưới đủ món.
Ngay khi các nghi thức chính của đám cưới tại phòng “hội trường” sắp xong thì các sư thầy, sư bác và bộ phận giúp việc nhà chùa đã sắp xếp, dọn sẵn các bàn tiệc cơm chay. Hôm đám cưới hai bạn trẻ Thành - Hạnh, nhà chùa chuẩn bị hơn 20 mâm cơm chay theo đặt hàng của gia đình đôi bên. Bước vào dự tiệc, chúng tôi thấy các sư thầy, chư tăng ngồi bàn riêng. Còn cô dâu chú rể, gia đình hai họ và bạn hữu chia nhau cùng ngồi xen kẽ một cách thân mật. Dù là cơm chay nhưng cũng có đủ các món như cỗ cưới bên ngoài và được bày biện sang trọng, bắt mắt không kém gì cỗ cưới ở nhà hàng. Tất nhiên là không có rượu bia. Và cũng trong buổi tiệc, khi có một bạn gái trẻ hỏi sư bác Diệu Phúc “ thế nào là ăn chay” thì được trả lời “cái gì có máu có mắt là không được ăn”…
Về quy mô, số lượng cũng như cung cách thưởng thức cỗ chay, sư thầy Tịnh Thuỷ cho biết khách hàng có thể đặt cỗ chay từ hàng chục tời hành trăm mâm. Ngoài việc ăn theo mâm, nhà chùa cũng phục vụ cỗ chay buffet, ăn theo kiểu tự chọn món.
Một nét văn hoá độc đáo.
Mang theo niềm vui từ hôn lễ trở về, chúng tôi nhận thấy, những đám cưới như của Thành và Hạnh đã kết hợp được những nghi thức của nhà Phật với nét đẹp của đám cưới truyền thống. Và không chỉ là cầu nối giữa đạo và đời, những đám cưới này đã tạo nên một nét văn hoá độc đáo. Giữa cuộc sống bề bộn lo toan đời thường đã có những đôi bạn trẻ tổ chức cưởi ở chùa, với mong muốn hướng tới một gia đình tâm linh, hạnh phúc hài hoà mọi mặt. Cùng với các mỹ tục cưới hỏi truyền thống, tổ chức hôn lễ ỏ chùa hiện nay đang góp phần làm phong phú các phong tục cưới hỏi của dân tộc.
 
 
Vũ Thanh An
Sinh viên K.26, Khoa Biên dịch Tiếng Anh,
Học viện Báo chí Tuyên truyền Hà Nội,
 số 36 đường Xuân Thuỷ, Cầu Giấy, Hà Nội
 
← Trở lại | ↑ Top    
Tranh cổ động
Tạp chí
Music
Album ảnh
Thời tiết